Công nghệ tấm pin năng lượng mặt trời hiện tại: Nên chọn loại nào để đạt hiệu suất cao?

Công nghệ tấm pin năng lượng mặt trời hiện nay đang phát triển ra sao?

Trong vài năm gần đây, thị trường điện mặt trời đã thay đổi rất nhanh. Nếu trước đây tấm pin Mono PERC được xem là lựa chọn phổ biến, thì hiện nay các dòng pin n-type, đặc biệt là TOPCon n-type, đang dần trở thành xu hướng chính nhờ hiệu suất cao hơn, độ suy giảm thấp hơn và tuổi thọ sản lượng tốt hơn.

Theo báo cáo Trends in PV Applications 2025 của IEA PVPS, công nghệ n-type đã chiếm khoảng 70% sản lượng sản xuất toàn cầu, trong khi module bifacial hai mặt chiếm hơn 75% sản lượng module. Điều này cho thấy thị trường đang chuyển mạnh sang các công nghệ hiệu suất cao và tối ưu sản lượng lâu dài.

Các công nghệ tấm pin năng lượng mặt trời phổ biến hiện tại

1. Tấm pin Mono PERC

PERC là công nghệ đã rất phổ biến trong nhiều năm. Công nghệ này cải thiện khả năng hấp thụ ánh sáng ở mặt sau cell pin, giúp tăng hiệu suất so với các dòng pin mono đời cũ.

Ưu điểm của tấm pin PERC là giá thành hợp lý, dễ tìm, phù hợp với những hệ thống cần tối ưu chi phí đầu tư ban đầu. Tuy nhiên, so với các dòng pin n-type đời mới, PERC thường có độ suy giảm cao hơn và hiệu suất thấp hơn.

Hiện nay, PERC vẫn có thể sử dụng tốt, nhưng nếu lắp đặt hệ thống mới và muốn đầu tư lâu dài, người dùng nên cân nhắc các dòng công nghệ mới hơn như TOPCon n-type hoặc HJT.

2. Tấm pin TOPCon n-type

TOPCon n-type là công nghệ đang được sử dụng rất rộng rãi trong các tấm pin năng lượng mặt trời thế hệ mới. TOPCon là viết tắt của Tunnel Oxide Passivated Contact, tức công nghệ tiếp xúc thụ động bằng lớp oxit đường hầm.

Hiểu đơn giản, cell pin TOPCon có thêm một lớp oxit siêu mỏng và lớp tiếp xúc đặc biệt giúp giảm thất thoát điện, từ đó tăng hiệu suất chuyển đổi ánh sáng thành điện năng.

Ưu điểm nổi bật của TOPCon n-type gồm:

• Hiệu suất cao hơn PERC.
• Độ suy giảm công suất thấp hơn.
• Hoạt động tốt hơn trong điều kiện ánh sáng yếu.
• Phù hợp với tấm pin hai mặt bifacial.
• Bảo hành hiệu suất thường dài, phổ biến 25–30 năm.

Reuters ghi nhận TOPCon được kỳ vọng tiếp tục chiếm phần lớn thị trường cell hiệu suất cao trong các năm tới, trong khi HJT vẫn là công nghệ tiềm năng nhưng thị phần nhỏ hơn.

Với điều kiện nắng nóng tại Việt Nam, đặc biệt ở Tây Nguyên, miền Trung và miền Nam, TOPCon n-type là lựa chọn rất đáng cân nhắc vì cân bằng tốt giữa hiệu suất, giá thành và độ phổ biến.

3. Tấm pin HJT

HJT, hay Heterojunction Technology, là công nghệ kết hợp silicon tinh thể với lớp silicon vô định hình. Điểm mạnh của HJT là hiệu suất cao, hệ số nhiệt thấp và khả năng hoạt động tốt trong môi trường nhiệt độ cao.

Điều này có nghĩa là khi thời tiết nóng, tấm pin HJT thường bị giảm công suất ít hơn so với một số công nghệ khác. Vì vậy, HJT phù hợp với những khu vực có bức xạ cao, mái nóng hoặc các dự án cần tối đa hóa sản lượng trên diện tích giới hạn.

Năm 2025, Trina Solar công bố module HJT n-type đạt hiệu suất 25,44% trong thử nghiệm được Fraunhofer CalLab xác nhận, cho thấy tiềm năng rất lớn của công nghệ này.

Nhược điểm chính của HJT là giá thành thường cao hơn TOPCon, nên cần cân nhắc bài toán hoàn vốn trước khi lựa chọn.

4. Tấm pin bifacial hai mặt

Bifacial không phải là một loại cell riêng biệt, mà là thiết kế tấm pin có khả năng hấp thụ ánh sáng từ cả mặt trước và mặt sau.

Tấm pin bifacial đặc biệt hiệu quả khi được lắp ở nơi có ánh sáng phản xạ tốt như:

• Mái tôn sáng màu.
• Nền bê tông.
• Nền sỏi trắng.
• Hệ khung cao thoáng.
• Trang trại điện mặt trời mặt đất.

Nếu mặt sau tấm pin nhận được nhiều ánh sáng phản xạ, sản lượng điện có thể tăng thêm so với tấm pin một mặt. Tuy nhiên, nếu lắp áp sát mái và mặt sau gần như không nhận được ánh sáng, lợi ích của bifacial sẽ giảm đáng kể.

5. Tấm pin IBC, HPBC và back-contact

Các dòng IBC, HPBC hoặc back-contact là công nghệ cao cấp, trong đó các đường dẫn điện được đưa ra mặt sau cell pin. Nhờ vậy, mặt trước tấm pin ít bị che bóng bởi thanh dẫn điện, giúp tăng hiệu suất và cải thiện tính thẩm mỹ.

Ưu điểm của công nghệ back-contact:

• Hiệu suất cao.
• Mặt pin đẹp, đồng đều.
• Phù hợp với mái nhà diện tích nhỏ.
• Tối ưu khi cần công suất cao trên không gian hạn chế.

Nhược điểm là giá thành thường cao hơn so với TOPCon phổ thông.

6. Công nghệ perovskite và tandem silicon-perovskite

Perovskite là công nghệ pin mặt trời thế hệ mới, được kỳ vọng tạo ra bước nhảy lớn về hiệu suất trong tương lai. Khi kết hợp perovskite với silicon, công nghệ tandem silicon-perovskite có thể hấp thụ nhiều dải ánh sáng hơn so với silicon truyền thống.

Năm 2024, Qcells công bố cell tandem perovskite-silicon kích thước lớn đạt hiệu suất 28,6%, được Fraunhofer ISE xác nhận. Tuy nhiên, công nghệ này vẫn cần chứng minh thêm về độ bền, độ ổn định và khả năng sản xuất thương mại quy mô lớn.

Vì vậy, ở thời điểm hiện tại, perovskite vẫn là công nghệ rất tiềm năng nhưng chưa phải lựa chọn phổ biến cho hệ thống điện mặt trời dân dụng hoặc trang trại tại Việt Nam.

So sánh nhanh các công nghệ tấm pin mặt trời hiện nay

Nên chọn công nghệ tấm pin nào hiện nay?

Nếu lắp điện mặt trời cho gia đình, nhà xưởng, trang trại hoặc hệ thống kinh doanh, lựa chọn đáng cân nhắc nhất hiện nay là:

Tấm pin TOPCon n-type, ưu tiên loại bifacial nếu điều kiện lắp đặt phù hợp.

Lý do là TOPCon n-type đang có sự cân bằng tốt giữa:

• Hiệu suất cao.
• Giá thành hợp lý.
• Nguồn hàng phổ biến.
• Công nghệ mới hơn PERC.
• Độ suy giảm thấp.
• Bảo hành dài hạn.
• Phù hợp với khí hậu nắng nóng tại Việt Nam.

Nếu ngân sách tốt hơn và cần tối ưu sản lượng trên diện tích nhỏ, có thể cân nhắc thêm HJT hoặc back-contact.

Khi chọn tấm pin năng lượng mặt trời cần chú ý những thông số nào?

Khi mua tấm pin, không nên chỉ nhìn vào công suất Wp. Một tấm pin 580W, 600W hay 620W chưa chắc đã tốt hơn nếu chất lượng cell, hệ số nhiệt hoặc bảo hành kém.

Người dùng nên kiểm tra các yếu tố sau:

Hiệu suất module

Hiệu suất càng cao thì cùng một diện tích mái có thể tạo ra nhiều điện hơn. Các dòng TOPCon, HJT và back-contact thường có hiệu suất tốt hơn PERC.

Hệ số nhiệt

Hệ số nhiệt cho biết tấm pin bị giảm bao nhiêu công suất khi nhiệt độ tăng. Chỉ số càng gần 0 càng tốt. Ví dụ, -0,29%/°C thường tốt hơn -0,35%/°C.

Với khí hậu nóng như Việt Nam, đây là thông số rất quan trọng.

Độ suy giảm công suất

Tấm pin nào cũng suy giảm theo thời gian. Tuy nhiên, công nghệ n-type thường có độ suy giảm thấp hơn, giúp hệ thống duy trì sản lượng tốt hơn sau nhiều năm vận hành.

Bảo hành sản phẩm và bảo hành hiệu suất

Nên ưu tiên tấm pin có:

• Bảo hành sản phẩm rõ ràng.
• Bảo hành hiệu suất 25–30 năm.
• Nhà phân phối uy tín.
• Hồ sơ kỹ thuật và chứng chỉ đầy đủ.

Khả năng chống PID, chống ẩm, chống muối

Nếu lắp ở khu vực ẩm, gần biển, trang trại hoặc môi trường khắc nghiệt, nên chọn tấm pin có khả năng chống PID, chống ăn mòn và độ bền cơ học tốt.

Công nghệ tấm pin nào phù hợp với Việt Nam?

Việt Nam có bức xạ mặt trời tốt, đặc biệt tại Tây Nguyên, Nam Trung Bộ và miền Nam. Tuy nhiên, khí hậu nóng, độ ẩm cao và mùa mưa kéo dài khiến việc chọn tấm pin cần chú trọng đến độ bền thực tế.

Với điều kiện này, các dòng TOPCon n-type kính-kính, TOPCon bifacial hoặc HJT là những lựa chọn đáng quan tâm. Trong đó, TOPCon n-type hiện phù hợp với đa số công trình vì giá thành hợp lý hơn HJT nhưng vẫn có hiệu suất và độ bền sản lượng tốt.

Kết luận

Công nghệ tấm pin năng lượng mặt trời hiện tại đang chuyển mạnh từ PERC sang các dòng n-type hiệu suất cao. Trong đó, TOPCon n-type là công nghệ nổi bật nhất nhờ hiệu suất cao, suy giảm thấp, giá thành ngày càng hợp lý và phù hợp với nhiều loại công trình.

Đối với gia đình, nhà vườn, trang trại, nhà xưởng và doanh nghiệp tại Việt Nam, lựa chọn tấm pin TOPCon n-type chất lượng tốt, kết hợp inverter phù hợp và thiết kế lắp đặt đúng kỹ thuật sẽ giúp hệ thống đạt sản lượng ổn định, hoàn vốn hiệu quả và sử dụng bền bỉ trong nhiều năm.

Sunny Solar – Giải pháp điện mặt trời hiệu quả, bền vững cho gia đình và doanh nghiệp.
Hotline: 0357690717
Website: www.sunnysolar.vn