Lỗi tiếp địa hệ thống PV là một trong những sự cố thường gặp trong hệ thống điện mặt trời. Nếu không xử lý kịp thời, lỗi này có thể khiến biến tần ngừng hoạt động, làm gián đoạn sản lượng điện và tăng nguy cơ hư hỏng thiết bị. Vì vậy, việc xác định đúng nguyên nhân và khoanh vùng lỗi nhanh sẽ giúp hệ thống sớm vận hành ổn định trở lại.

Hotline tư vấn kỹ thuật Sunny Solar: 0357690717
Website: www.sunnysolar.vn

1. Lỗi tiếp địa hệ thống PV là gì?

Lỗi tiếp địa trong hệ thống điện mặt trời xảy ra khi một phần mạch điện DC hoặc AC có liên kết bất thường với đất, khung kim loại, giá đỡ hoặc dây tiếp địa.

Trong hệ thống PV, lỗi này thường liên quan đến:

• Dây DC từ tấm pin bị hỏng lớp cách điện.
• Đầu nối MC4 bị hở, vào nước hoặc lắp chưa kín.
• Cáp DC nối về biến tần bị trầy xước, đứt vỏ hoặc chạm đất.
• Dây trung tính AC và dây tiếp địa có kết nối bất thường.
• Độ ẩm, nước mưa hoặc bụi bẩn làm giảm điện trở cách điện.

Khi phát hiện lỗi, biến tần thường dừng kết nối với lưới để bảo vệ hệ thống.

2. Dấu hiệu nhận biết lỗi tiếp địa trên biến tần

Khi hệ thống điện mặt trời gặp lỗi tiếp địa, biến tần có thể hiển thị cảnh báo:

• GROUND-FAULT
• LỖI TIẾP ĐỊA
• Mã lỗi 1033H
• PV ISO-PRO
• Low PV insulation protection

Khi lỗi xuất hiện, biến tần sẽ ngắt khỏi lưới điện và không phát điện bình thường cho đến khi lỗi được xử lý.

Đây là cơ chế bảo vệ cần thiết. Bạn không nên cố khởi động lại nhiều lần khi chưa kiểm tra nguyên nhân, vì có thể làm tăng rủi ro hư hỏng biến tần hoặc gây mất an toàn điện.

3. Nguyên nhân phổ biến gây lỗi tiếp địa hệ thống PV

3.1. Cáp DC của chuỗi pin bị hỏng cách điện

Đây là nguyên nhân thường gặp. Lớp vỏ cách điện của cáp DC có thể bị hỏng do:

• Cáp bị cấn vào khung kim loại.
• Cáp bị kẹp dưới tấm pin.
• Cáp bị chuột cắn.
• Cáp bị lão hóa do nắng nóng.
• Cáp bị kéo căng trong quá trình thi công.
• Cáp bị trầy khi đi qua cạnh sắc của máng cáp hoặc khung đỡ.

Khi lõi dẫn điện tiếp xúc với khung kim loại hoặc hệ tiếp địa, biến tần sẽ phát hiện lỗi và dừng hoạt động.

3.2. Đầu nối MC4 bị hở hoặc không kín nước

Đầu nối MC4 dùng để kết nối các tấm pin trong chuỗi PV. Nếu đầu nối không được siết đúng kỹ thuật, lắp sai chuẩn hoặc bị lão hóa, nước mưa và hơi ẩm có thể xâm nhập.

Các lỗi thường gặp tại MC4 gồm:

• Đầu nối không cùng chuẩn.
• Gioăng chống nước bị lệch.
• Đầu nối chưa siết chặt.
• Đầu nối bị nứt.
• Đầu nối nằm sát mái, dễ đọng nước.
• Đầu nối bị kéo căng hoặc treo sai vị trí.

Khi nước vào đầu nối, điện trở cách điện giảm và hệ thống dễ báo lỗi tiếp địa.

3.3. Cáp DC nối về biến tần bị chạm đất

Đường dây DC từ chuỗi pin về biến tần cũng có thể gây lỗi nếu bị hư hỏng lớp cách điện. Vị trí dễ phát sinh lỗi gồm:

• Đoạn dây gần biến tần.
• Đoạn dây đi qua ống luồn.
• Đoạn dây trong máng cáp.
• Điểm dây bị uốn cong mạnh.
• Vị trí dây tiếp xúc với mái tôn hoặc cạnh kim loại.

Khi kiểm tra lỗi tiếp địa hệ thống PV, không nên chỉ kiểm tra tấm pin. Cần kiểm tra toàn bộ tuyến dây DC từ tấm pin đến biến tần.

3.4. Lỗi ở phía AC và dây tiếp địa

Ngoài phía DC, lỗi tiếp địa cũng có thể đến từ phía AC. Trường hợp thường gặp là trở kháng giữa dây trung tính AC và dây tiếp địa không phù hợp.

Nguyên nhân có thể do:

• Đấu nhầm dây trung tính và dây tiếp địa.
• Dây AC bị hư hỏng.
• Hệ thống tiếp địa thi công chưa đúng.
• Tủ điện AC có điểm nối sai.
• Cáp AC bị ẩm hoặc bị hỏng cách điện.

Vì vậy, khi biến tần báo lỗi tiếp địa, kỹ thuật viên cần kiểm tra cả phía DC và phía AC.

4. Cách xác định lỗi tiếp địa hệ thống PV nhanh chóng

Bước 1: Ngắt hệ thống theo đúng quy trình an toàn

Trước khi kiểm tra, cần ngắt hệ thống theo quy trình an toàn:

1. Tắt AC breaker.
2. Tắt công tắc DC của biến tần.
3. Chờ hệ thống xả điện trong thời gian khuyến nghị của nhà sản xuất.
4. Trang bị đầy đủ bảo hộ điện.
5. Chỉ cho kỹ thuật viên có chuyên môn thực hiện đo kiểm.

Không tự ý tháo đầu nối, mở tủ điện hoặc đo điện áp DC nếu bạn không có chuyên môn. Hệ thống PV có thể vẫn còn điện áp cao khi đã ngắt lưới.

Bước 2: Ngắt từng chuỗi PV khỏi biến tần

Kỹ thuật viên cần ngắt riêng từng chuỗi PV đang kết nối với biến tần. Việc này giúp khoanh vùng chuỗi pin nào đang gây lỗi.

Ví dụ:

• Chuỗi PV 1.
• Chuỗi PV 2.
• Chuỗi PV 3.
• Chuỗi PV 4.

Sau đó, đo kiểm từng chuỗi riêng biệt để xác định chuỗi có lỗi tiếp địa.

Bước 3: Đo điện áp giữa PV+ với tiếp địa và PV- với tiếp địa

Sử dụng đồng hồ đo đa năng để đo:

• Điện áp giữa PV+ và tiếp địa.
• Điện áp giữa PV- và tiếp địa.

Trong điều kiện bình thường, giá trị tuyệt đối của điện áp giữa cực dương hoặc cực âm với tiếp địa thường nằm trong khoảng 100–1000 V và có xu hướng giảm dần về khoảng 20 V trong quá trình đo.

Nếu điện áp giữa hai cực và tiếp địa không cân bằng rõ rệt, chuỗi PV có thể đang bị lỗi tiếp địa.

Bước 4: Nhận diện chuỗi PV có lỗi

Một chuỗi PV có thể bị lỗi tiếp địa nếu xuất hiện dấu hiệu sau:

• Điện áp một cực với tiếp địa bằng 0 V hoặc gần 0 V.
• Điện áp cực còn lại với tiếp địa vượt quá 600 V.
• Giá trị đo không giảm dần mà giữ nguyên.
• Kết quả đo giữa PV+ và đất, PV- và đất lệch nhau bất thường.

Khi đã xác định được chuỗi lỗi, kỹ thuật viên cần tập trung kiểm tra chuỗi đó thay vì tháo toàn bộ hệ thống. Cách làm này giúp tiết kiệm thời gian và giảm chi phí xử lý.

Bước 5: Kiểm tra điện trở cách điện bằng meg-ohmmeter

Ngoài đồng hồ đo đa năng, kỹ thuật viên có thể dùng meg-ohmmeter để đo điện trở cách điện giữa:

• PV+ và tiếp địa.
• PV- và tiếp địa.
• Dây DC và khung kim loại.
• Chuỗi PV và hệ thống tiếp địa.

Giá trị điện trở cách điện nên lớn hơn 2 MΩ. Nếu giá trị thấp hơn mức này, hệ thống có thể đang có điểm rò điện hoặc suy giảm cách điện.

5. Cách khoanh vùng vị trí lỗi trong chuỗi PV

Sau khi xác định chuỗi PV có lỗi, cần kiểm tra theo từng đoạn để tìm chính xác vị trí hư hỏng.

Các vị trí cần ưu tiên kiểm tra:

5.1. Đầu nối MC4

Kiểm tra xem đầu nối có bị:

• Nứt.
• Vào nước.
• Hở gioăng.
• Lắp chưa kín.
• Cháy xém.
• Không cùng chuẩn.
• Nằm ở vị trí dễ đọng nước.

Nếu phát hiện MC4 lỗi, cần thay đầu nối đúng chuẩn và bấm lại bằng dụng cụ chuyên dụng.

5.2. Dây DC dưới tấm pin

Kiểm tra dây DC dưới tấm pin có bị:

• Chạm mái tôn.
• Cấn vào khung nhôm.
• Bị chuột cắn.
• Bị đứt vỏ.
• Bị kéo căng.
• Bị treo võng và đọng nước.

Dây DC cần được cố định gọn, tránh cạnh sắc và tránh vị trí có nhiệt độ cao.

5.3. Máng cáp và ống luồn dây

Nếu dây đi trong máng cáp hoặc ống luồn, cần kiểm tra:

• Có nước đọng trong ống không.
• Ống có bị nứt không.
• Dây có bị cọ vào cạnh kim loại không.
• Có điểm nối nằm trong khu vực ẩm không.
• Đường đi dây có tạo điểm gom nước không.

Nước đọng trong ống luồn có thể làm giảm cách điện và gây lỗi tiếp địa.

5.4. Khu vực gần biến tần

Khu vực gần biến tần thường có nhiều đầu nối, dây DC, dây AC và dây tiếp địa. Đây là vị trí cần kiểm tra kỹ.

Cần kiểm tra:

• Đầu vào DC của biến tần.
• Đầu nối cáp.
• Nắp che cổng kết nối.
• Dây tiếp địa.
• Đường cáp AC.
• Các điểm bị ẩm, bụi hoặc oxy hóa.

Nếu lỗi xuất hiện sau mưa lớn, cần ưu tiên kiểm tra các vị trí có khả năng nước xâm nhập.

6. Cách kiểm tra lỗi phía AC và dây tiếp địa

Nếu phía DC không phát hiện lỗi, kỹ thuật viên cần kiểm tra phía AC.

Dùng đồng hồ đo đa năng để đo trở kháng giữa:

• Dây trung tính AC.
• Dây tiếp địa.

Giá trị bình thường thường rất thấp, gần bằng 0 trong hệ thống đấu nối phù hợp. Nếu kết quả bất thường, cần kiểm tra lại cáp AC, tủ điện, điểm nối trung tính và hệ thống tiếp địa.

Lỗi phía AC cần được xử lý bởi thợ điện hoặc kỹ thuật viên có chuyên môn, vì liên quan trực tiếp đến an toàn điện lưới.

7. Lưu ý an toàn khi xử lý lỗi tiếp địa hệ thống PV

Lỗi tiếp địa không nên được xử lý theo cảm tính. Khi kiểm tra, cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Không chạm vào dây DC khi chưa xác nhận an toàn.
• Không tháo đầu nối MC4 khi hệ thống còn tải.
• Không bật lại biến tần nhiều lần nếu lỗi vẫn còn.
• Không nối tắt thiết bị bảo vệ để hệ thống chạy tạm.
• Không dùng băng keo thông thường để xử lý đầu nối hở.
• Không để dây DC tiếp xúc trực tiếp với mái tôn hoặc khung kim loại.
• Không vận hành chuỗi PV đã xác định có lỗi.
• Luôn dùng thiết bị đo phù hợp với điện áp DC của hệ thống.

An toàn phải được ưu tiên trước sản lượng điện.

8. Khi nào cần gọi đơn vị kỹ thuật?

Bạn nên liên hệ đơn vị kỹ thuật nếu hệ thống có các dấu hiệu sau:

• Biến tần báo lỗi GROUND-FAULT hoặc 1033H nhiều lần.
• Lỗi xuất hiện sau mưa lớn hoặc thời tiết ẩm.
• Hệ thống tự ngắt khi bắt đầu phát điện.
• Sản lượng điện giảm bất thường.
• Có mùi khét tại đầu nối hoặc tủ điện.
• Dây DC bị hỏng, nứt hoặc chuột cắn.
• Không xác định được chuỗi PV có lỗi.
• Không có thiết bị đo chuyên dụng.

Việc kiểm tra đúng kỹ thuật giúp tránh thay sai thiết bị và giảm thời gian dừng hệ thống.

9. Sunny Solar hỗ trợ kiểm tra lỗi tiếp địa hệ thống PV

Sunny Solar hỗ trợ kiểm tra, bảo trì và xử lý lỗi hệ thống điện mặt trời cho hộ gia đình, nhà xưởng, trang trại và công trình thương mại.

Dịch vụ hỗ trợ gồm:

• Kiểm tra cảnh báo lỗi biến tần.
• Đo kiểm chuỗi PV.
• Kiểm tra đầu nối MC4.
• Kiểm tra cáp DC và cáp AC.
• Kiểm tra hệ thống tiếp địa.
• Đo điện trở cách điện.
• Đề xuất phương án xử lý an toàn.
• Bảo trì hệ thống điện mặt trời định kỳ.

Nếu hệ thống của bạn đang báo lỗi tiếp địa hệ thống PV, hãy liên hệ Sunny Solar để được hỗ trợ kỹ thuật.

Hotline: 0357690717
Website: www.sunnysolar.vn

Kết luận

Lỗi tiếp địa hệ thống PV là sự cố cần được xử lý sớm vì có thể khiến biến tần ngừng hoạt động và làm tăng rủi ro hư hỏng thiết bị. Để xác định lỗi nhanh, kỹ thuật viên cần ngắt hệ thống an toàn, kiểm tra từng chuỗi PV, đo điện áp giữa PV+ / PV- với tiếp địa, kiểm tra điện trở cách điện và rà soát cả phía AC.

Xử lý đúng phương pháp sẽ giúp hệ thống điện mặt trời vận hành ổn định, an toàn và bền hơn.

Liên hệ Sunny Solar – Hotline 0357690717 để được tư vấn kiểm tra và bảo trì hệ thống điện mặt trời.